Ein plan kan sjå lik ut for alle utan å møte dei same kvardagane. Her blir eit oppdikta gruppearbeid utgangspunkt for ein refleksjon om tid og ulike føresetnader.
Undersøk kva erfaringa i teksten kan vise, og kva ho ikkje kan bevise om andre menneske. Arbeid særleg med forholdet mellom ansvar, føreseielegheit og rettferd.
Oppgåva
Les refleksjonen og undersøk korleis eit personleg døme blir brukt til å drøfte samarbeid og ulike kvardagar.
Dette øver du på
- Undersøkje kva føresetnader ein plan byggjer på.
- Skilje mellom eit konkret døme og ei allmenn forklaring.
- Drøfte rettferd utan å gjere ulike behov til enkle motsetningar.
Tid som ikkje står i planen
Original refleksjon frå Ifingo med ein oppdikta kvardag. Arbeidstidene er del av dømet, ikkje opplysningar om eit verkeleg arbeidsforhold.
Då vi skulle planleggje gruppearbeidet, skreiv nokon at vi kunne møtast når alle var ferdige for dagen. Det såg ut som eit omsynsfullt forslag. Ingen trong å gå frå undervisning. Vi kunne bruke eit ledig rom og bli så lenge vi trong. Eg las meldinga på bussen til kveldsvakta og lurte på kva for ein dag dei meinte at eg skulle bli ferdig med.
Eg kunne ha svart med ei liste. Reisa til arbeidet, vakta, vegen heim og oppgåva som venta på kjøkkenbordet. Men ei slik liste likna fort ei orsaking, sjølv når ho berre var ei skildring. Eg skreiv at tidspunktet ikkje passa. Dei andre flytta møtet ein time. Det hjelpte ikkje, og eg visste ikkje korleis eg skulle forklare det utan å gjere kvardagen min til hovudsaka.
Etterpå møtte eg ein av dei på biblioteket. Ho sat med ein telefon som stadig lyste. Eg hadde tenkt at ho hadde så god tid. No fortalde ho at ho venta på ei melding om kven som kunne hente ein yngre bror. Ho ville òg gjerne ha eit klokkeslett som stod fast. Det viste seg at den ledige ettermiddagen eg hadde sett føre meg for henne, hadde fleire rom eg aldri hadde vore inne i.
Vi laga ikkje ein perfekt plan. Vi delte opp arbeidet, avtalte kva som måtte gjerast saman, og skreiv når kvar del skulle vere klar. Nokon måtte framleis flytte på noko. Eg måtte framleis arbeide når eg var trøytt. Men det blei lettare å seie frå fordi vi kunne snakke om ei konkret oppgåve i staden for å konkurrere om kven som hadde den mest krevjande dagen.
Eg trur ikkje omsyn tyder at alle avtalar alltid skal tilpassast meg. Eit samarbeid treng at folk møter opp og held det dei lovar. Men før vi kallar ein plan lik for alle, kan vi undersøkje kva han føreset. Kanskje er ein god plan ikkje den som lèt alle sjå like ledige ut, men den som gjer det mogleg å ta eit tydeleg ansvar frå ulike utgangspunkt.
Finn din eigen veg inn i teksten
Finn føresetnaden
Ein påstand eller ein plan kan byggje på noko som ikkje blir sagt direkte. Formuler først kva eit forslag i teksten legg til grunn om deltakarane. Finn deretter eit døme som prøver denne føresetnaden. Du skal ikkje slå fast at alle menneske med arbeid eller familie har den same kvardagen. Drøft heller kva eit konkret døme gjer synleg, og kva spørsmål det gir grunn til å stille vidare.
Drøft ansvar og omsyn saman
Vel ei mogleg ordning for eit samarbeid. Forklar både kva problem ordninga kan løyse, og kva ho krev av deltakarane. Ei nyansert drøfting gjer ikkje omsyn og ansvar til motsetningar utan å undersøkje forholdet mellom dei. Prøv å skrive eit avsnitt der eit konkret vilkår endrar vurderinga di. Bruk presise bindeord og vis kva som er eit døme, ei innvending og ditt eige framlegg.
Ord som opnar teksten
- føresetje
- Byggje på eller rekne med at noko er tilfelle.
- føreseieleg
- Som ein kan planleggje ut frå fordi det er kjent på førehand.
- orsaking
- Ei forklaring eller ei oppgitt grunn til at noko ikkje blir gjort.
- omsynsfull
- Som tek med andre sine behov i vurderinga.
- utgangspunkt
- Situasjonen eller vilkåra ein byrjar frå.
Kvar og kvarandre
Kvar kan vise til éin og éin: kvar del. Kvarandre uttrykkjer eit gjensidig forhold: Vi lyttar til kvarandre.
Bindeord
Men markerer ei motsetning. Fordi innleier ei grunngiving. Bruk bindeorda slik at lesaren kan følgje forholdet mellom poenga dine.
Stopp opp. Tenk. Skriv sjølv.
Kvifor løyser det ikkje problemet å flytte møtet ein time?
Eit lite hint
Les opplysningane om den skrivande personen sin kvardag.
Korleis endrar møtet på biblioteket blikket på dei andre deltakarane?
Eit lite hint
Undersøk skilnaden mellom det personen trudde, og det ho får vite.
Kva kan metaforen om ein ettermiddag med ukjende rom tilføre teksten?
Eit lite hint
Tenk over korleis tid blir framstilt som ein stad ein ikkje kjenner fullt ut.
Lag eit forslag til ei arbeidsfordeling for tre elevar med ulike timeplanar. Grunngi eitt val og nemn ei avgrensing.
Eit lite hint
Avklar kva som må gjerast saman, og kva som kan gjerast kvar for seg.
Modellsvar, kommentarar og svarforslag krev aktivt Ifingo-abonnement. Prøv sjølv før du samanliknar med ei mogleg løysing.