Eit lite merke i eit klesplagg kan få større makt enn ein skulle tru. Denne teksten undersøker korleis ei praktisk opplysning kan bli lesen som ei vurdering av eit menneske.
Teksten er personleg og utforskande. Legg merke til korleis den skrivande personen endrar spørsmålet sitt, og korleis dette påverkar refleksjonen om kropp og forventningar.
Oppgåva
Les teksten og undersøk korleis eit konkret klesplagg blir brukt til å reflektere over vurdering, identitet og fridom.
Dette øver du på
- Følgje ei tankerekkje som utviklar seg gjennom teksten.
- Forklare korleis ord kan skifte tyding i ein samanheng.
- Skrive ein refleksjon som tek utgangspunkt i ein konkret ting.
Den rette storleiken
Original refleksjon frå Ifingo. Situasjonen og den personlege stemma er oppdikta.
Eg hadde funne ein genser eg likte før eg såg merket. Han var mjuk på innsida, og ermane lét hendene røre seg fritt. I spegelen såg han ut som ein genser eg kunne bruke. Så drog eg litt i nakken og las bokstaven på den vesle lappen. Plutseleg undersøkte eg ikkje lenger om plagget passa meg. Eg undersøkte om eg passa inn i bokstaven.
Det merkelege var at ingenting hadde endra seg. Stoffet var det same. Eg var den same. Likevel fekk lappen eit slags siste ord i samtalen. Han var sydd fast og trong ikkje grunngi noko. Eg, som stod framfor spegelen og prøvde å sjå avslappa ut, byrja å leite etter forklaringar. Kanskje var modellen smal. Kanskje hadde eg teke feil plagg med inn.
Eg veit at ein storleik kan vere ei nyttig opplysning. Ein butikk må ha ein måte å sortere varer på. Det var ikkje sorteringa i seg sjølv som gjorde meg uroleg, men at eg hadde teke henne med meg over på noko ho ikkje kunne måle. Ein bokstav kunne seie noko om korleis genseren var merkt. Han kunne ikkje seie om eg fortente å kjenne meg vel i han.
Utanfor prøverommet sat veslebroren min og venta. Han spurde om eg var ferdig. Då eg kom ut, såg han på ermane og sa at genseren hadde gode lommer. Eg hadde ikkje oppdaga dei. Han stakk hendene i si eiga jakke og viste korleis han mista alt gjennom eit hol. Vi brukte ei stund på å diskutere lommer. Det var ein lettare samtale å vere ein kropp i.
Eg kjøpte genseren, men historia sluttar ikkje med at eg aldri brydde meg om slike lappar igjen. Så enkelt verkar ikkje eit blikk ein har øvd lenge på. Nokre dagar må eg framleis minne meg sjølv på kva eg faktisk skulle finne: noko som passar kroppen min og livet mitt. Eg prøver å la det spørsmålet kome før spørsmålet om kva andre kan lese ut av ein bokstav.
Finn din eigen veg inn i teksten
Følg spørsmåla i teksten
Ein reflekterande tekst kan flytte merksemda frå eitt spørsmål til eit anna. Skriv ned kva den forteljande stemma først undersøkjer, og kva ho seinare prøver å forstå. Ver presis: Ei endring i perspektiv er ikkje det same som at alle problema blir løyste. Sjå etter formuleringar som avgrensar eller nyanserer ei innsikt. Desse kan vere like viktige som dei mest tydelege hovudpoenga i teksten.
Start med noko konkret
Når du skal skrive sjølv, kan du velje ein ting som får ulik tyding for ulike menneske. Skildre først ein avgrensa situasjon utan å forklare kva lesaren bør meine. La deretter eit spørsmål vekse fram frå situasjonen. Prøv tanken mot ei innvending, og undersøk kva som framleis er vanskeleg. Ein truverdig refleksjon kan slutte med ei meir presis forståing utan å love ei enkel løysing.
Ord som opnar teksten
- storleik
- Mål eller kategorisering av kor stort noko er.
- forventning
- Ei førestilling om korleis nokon eller noko bør vere.
- sjølvbilete
- Måten ein oppfattar og vurderer seg sjølv på.
- personifikasjon
- Når noko ikkje-menneskeleg får menneskelege eigenskapar.
- refleksjon
- Ei utforsking der ein tenkjer gjennom og prøver ulike sider ved eit spørsmål.
Refleksivt eigedomsord
Veslebroren viser si eiga jakke. Si viser tilbake til subjektet. Hans ville i ein slik samanheng kunne peike mot ein annan person.
Kjenne seg
Uttrykket kjenne seg blir følgt av ei skildring: kjenne seg vel, trygg eller uroleg. Skriv eg kjenner meg og ho kjenner seg.
Stopp opp. Tenk. Skriv sjølv.
Kva ved genseren liker den skrivande personen før merket blir lese?
Eit lite hint
Hald deg først til dei konkrete skildringane av plagget.
Kvifor er samtalen om lommene viktig i tankerekkja?
Eit lite hint
Samanlikn kva som blir vurdert i prøverommet og utanfor.
Kva verknad har det at lappen får «eit slags siste ord i samtalen»?
Eit lite hint
Undersøk kva menneskeleg rolle lappen blir gitt.
Skriv ein kort refleksjon om ein merkelapp eller kategori som kan bli brukt på meir enn éin måte.
Eit lite hint
Vis både kva kategorien kan vere nyttig til, og kva han ikkje kan fortelje.
Modellsvar, kommentarar og svarforslag krev aktivt Ifingo-abonnement. Prøv sjølv før du samanliknar med ei mogleg løysing.